السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
481
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قبلهء كسى كه برفراز كعبه است ، به قول مشهور ، آن مقدار فضايى است كه پيش روى أو قرار دارد وبه هر سمت مىتواند نماز بگزارد . مقابل مشهور ، برخى قائلاند چنين فردى به پشت خوابيده ورو به بيت المعمور ( - - ) بيت المعمور ) كه در آسمان سوم يا چهارم ، محاذى كعبه قرار دارد ، نماز مىخواند . بنابر قول نخست ، خواندن نماز ؛ أعم از فريضة ونافله بر بأم كعبه در حال اختيار جايز است ؛ ليكن برخى قائلان قول دوم ، آن را مقيّد به حال ضرورت كردهاند وظاهر كلام بعضي ، جواز آن است مطلقا . 9 همچنين بنابر قول مشهور ، در درون كعبه ، در حال اختيار مىتوان به هر سمت نماز خواند ؛ چه فريضة وچه نافله . برخى نماز فريضة را در حال اختيار جايز ندانستهاند . 10 وجوب تحصيل قبله : تحصيل علم به قبله در صورت امكان واجب است وعمل به ظن جايز نيست ودر صورت عدم امكان تحصيل علم ، به امارات ونشانههاى ظن آور رجوع مىشود . 11 در فرض امكان تحصيل علم ، آيا گواهى دو فرد عادل [ بيّنه ] در ثبوت قبله كفايت مىكند يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است . بسيارى آن را در صورت حسّى - ونه حدسى - بودن كافى دانستهاند . 12 برخى حتى شهادت يك فرد عادل ، بلكه ثقة ومورد اعتماد را كافى دانستهاند . 13 در فرض عدم امكان تحصيل علم ، آيا عمل به ظن مطلقا جايز است ؛ هرچند تحصيل ظنّ قوىتر ممكن باشد ، يا تحصيل ظنّ قوىتر واجب است ؟ برخى تصريح به قول دوم كردهاند . 14 در صورت عدم امكان تحصيل ظن به قبله ، به قول مشهور ، مىتواند به چهار طرف نماز بگزارد ، مگر در تنگى وقت كه به يك طرف بسنده مىكند . 15 برخى خواندن يك نماز به يكى از چهار طرف را مطلقا كافى دانستهاند . 16 آيا در صورت امكان اجتهاد ( تحصيل ظن به قبله ) ترك اجتهاد ونماز گزاردن به چهار سمت جايز است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . أكثر قائل به قول دوم شدهاند . 17